ΚΑΛΑΝΤΑ ΑΠΟ ΟΛΗ TΗΝ ΕΛΛΔΑ

 
 


Τα κάλαντα στο Μέτσοβο τα παλαιότερα χρόνια τα έλεγαν την προπαραμονή Χριστουγέννων μετά τις 12 την νύχτα κι οι πόρτες των σπιτιών ήταν κλειστές. Όταν ακούγεται το «Άνιη μούλτς» (Χρόνια Πολλά!), τότε ανοίγει την πόρτα ο νοικοκύρης. 
Κάλαντα Μετσόβου
Κουλίντε, Μελίντε,
μπαγκάτσ του μίντε,
κα Χριστόλου σ’ αμιντά,
Σταμαρία φασκιουσί,
σαρμπατοάρε απιρί,
σ’ χαράοα ν’ αμβαρτί.
Ανίη μουλτσ σ’ μπανάτσ,
Μουλιέρι σ’ μπαρμπάτσ,
Κουλάτσι σ’ να ντάτσ.
- 
Κόλιντρα, Μέλιντρα,
βάλτε το στο μυαλό,
ο Χριστός γεννήθηκε,
η Παναγιά φάσκιωσε,
γιορτή ξημέρωσε,
με χαρά μάς αγκάλιασε.
Χρόνια πολλά, να ζήσετε,
γυναίκες κι άντρες,
κουλούρια να μας δώσετε.
Κάλαντα για τα Χριστούγεννα

Κάλαντα για τα Χριστούγεννα

Καλήν εσπέραν (ή καλή ημέραν) άρχοντες
αν είναι ορισμός σας
Χριστού τη Θεία γέννηση
να πω στ’ αρχοντικό σας .

Χριστός γεννάται σήμερον
εν Βηθλεέμ τη πόλει
οι ουρανοί αγάλλονται
χαίρε.. χαίρεται η φύσης όλη .

Εν τω σπηλαίω τίκτεται
εν φάτνη των αλόγων
ο βασιλεύς των ουρανών
και ποιητής των όλων .

Πλήθος αγγέλων ψάλλουσι
το «Δόξα εν υψίστης»
και τούτο άξιον εστί,
η των ποιμένων πίστης.

Εκ της Περσίας έρχονται
τρεις μάγοι με τα δώρα
άστρο λαμπρό τους οδηγεί
χωρίς να λείψει ώρα .

Φτάνοντας στην Ιερουσαλήμ
με πόθο ερωτώσι
πού εγεννήθη ο Χριστός
να πάν να τον ευρώσι .

Δια Χριστόν ως ήκουσε
ο βασιλεύς Ηρώδης
αμέσως εταράχτηκε
κι έγινε θηριώδης .

Διατί πολλά φοβήθηκε
δια τη βασιλεία
μην του τη πάρει ο Χριστός
και χάσει την αξία.

Κράζει τους μάγους και ρωτά
που ο Χριστός γεννάται
Εν Βηθλεέμ ηξέρομε
ο συγγραφεύς διηγάται

Τον είπε να υπάγουσι
και όπου τον εβρούνε
Αφού τον προσκυνήσουσιν
να παν να του το πούνε

Όπως υπάγει και αυτός
για να τον προσκυνήσει
Με δόλο ως μισόθεος
για να τον αφανίσει



Βγαίνουν οι Μάγοι τρέχοντας
και τον αστέρα βλέπουν
Φως θεϊκό κατέβαινε
και με χαρά προστρέχουν

Φτάνοντας εις το σπήλαιο
βρίσκουν την Θεοτόκο
Και βάστα στας αγκάλας της

τον Άγιον της Τόκο.

Γονατιστοί τον προσκυνούν
και δώρα του χαρίζουν
Σμύρνα χρυσό και λίβανο
θεό τον εφημίζουν

Σμύρνα είναι νέος άνθρωπος
χρυσός ως Βασιλέας
Και λίβανο νέος θεός
σ` όλη την ατμοσφαίρα

Αφού τον προσκυνήσασιν
ευθύς πάλι μισεύουν
Και τον Ηρώδη μελετούν
να πάνε για να εύρουν

Άγγελος εκ των ουρανών
βγαίνει τους εμποδίζει
Από άλλην οδό να πορευτούν
αυτός τους διορίζει

Και πάλι άλλος Άγγελος
τον Ιωσήφ προστάζει
Εις Αίγυπτο να πορευτεί
και εκεί να ησυχάζει

Να πάρει και την Μαριάμ
μαζί με τον υιό της
Γιατί ο Ηρώδης εζητεί
τον τόκο τον δικό της

Μη βλέποντας ο Βασιλεύς
τους μάγους να γυρίζουν
Στην Βηθλεέμ επρόσταξε
παιδί να μην αφήσουν

Χιλιάδες δεκατέσσερις
σφάζουν σε μια ημέρα
θρήνο κλαυθμό και οδυρμό
είχε κάθε μητέρα

και επληρώθη το ρηθέν
προφήτου Ησαϊου
ως και των άλλων προφητών
και του Ιερεμίου.



Κάλαντα Παραμονής Xριστουγέννων

Χριστούγεννα, Πρωτούγεννα, πρώτη γιορτή του χρόνου.
Κι αν θέλετε να μάθετε πως ο Χριστός γεννιέται.
Γεννιέται κι αναθρέφεται με μέλι και με γάλα.
Το μέλι τρων οι άρχοντες το γάλα οι αφεντάδες.
Κι ανοίξτε τα σπιτάκια σας τα κατακλειδωμένα
Και δώστε μας τον κόπο μας να πάμε σ’ άλλη πόρτα.

Χριστός γεννάται σήμερον εν Βηθλεέμ τη πόλη,
οι ουρανοί αγάλλονται χαίρει η φύσις όλη.
Εν τω σπηλαίω τίκτεται εν φάτνη των αλόγων
ο Βασιλεύς των ουρανών και ποιητής των όλων.
Κερά καμαροτράχηλη και φεγγαρομαγούλα και κρουσταλίδα του γιαλού
και πάν’ κι από τα δέντρα, μα πού τον έχεις το γιο το μοσχοκανακάρη.
Λούζεις τον και χτενίζεις τον και στο σχολειό τον πέμπεις
κι ο δάσκαλος τον έδειρε μ’ ένα χρυσό βεργάρι και
η κυρά δασκάλισσα με το μαργαριτάρι.
Κι αν είναι με το θέλημα χρυσή μου περιστέρα
ανοίξετε την πόρτα σας να πούμε καλησπέρα.

Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα Μωριά
Χριστούγεννα, πρωτούγεννα, πρώτη γιορτή του χρόνου
για βγάτε, δέτε, μάθετε, πως ο Χριστός γεννάται
γεννάται κι αναθρέφεται με μέλι και με γάλα
το μέλι τρων οι άρχοντες, το γάλα οι αφεντάδες
και το μελισσοβότανο να νίβοντ’ οι κυράδες.
Κυρά ψηλή, κυρά λιγνή, κυρά γαϊτανοφρύδα
κυρά μ’ όταν στολίζεσαι να πας στην εκκλησιά σου
βάνεις τον ήλιο πρόσωπο και το φεγγάρι αγκάλη
και τον καθάριο αυγερινό τον βάζεις δακτυλίδι.
Εμείς εδώ δεν ήρθαμε να φάμε και να πιούμε
παρά σας αγαπούσαμε κι ήρθαμε να σας δούμε
εδώ που τραγουδήσαμε πέτρα να μη ραγίσει
κι ο νοικοκύρης του σπιτιού πολλούς χρόνους να ζήσει.
Δώστε μας και τον κόκορα, δώστε μας και την κότα
Δώστε μας και πέντ’ έξι αυγά, να πάμε σ’ άλλη πόρτα.

Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα Χίου
Χριστούγεννα πρωτούγεννα, τώρα Χριστός γεννάται
γεννάται κι ανατρέφεται με μέλι και με γάλα
Το μέλιν τρων οι άρχοντες και το κερίν οι άγιοι
και το μελισσοβότανον το τρων’ οι αρχοντάδες
Τούτες οι μέρες εύχουνε, τούτες οι εβδομάδες
όπου ‘χει ξένον κράζει τον κι οπού δικόν καλεί τον
κι οπού ‘χει άντρα στην ξενιτιά γραφή του στέλνει να ‘ρθει.
Άντε γραφή μου κι εύρε τον και πιάσ’ τον απ΄ το χέριν
και πε του πως τον χαιρετά το γκαρδιακό του ταίριν
Και πε του πως ειμ’ άρρωστη, βαριά αρρωστημένη
και στο βαρύ ξενιτεμό δεν ήμουν μαθημένη.
Χριστός γεννάται σήμερον εν Βηθλεέμ την πόλη
οι ουρανοί αγάλλονται χαίρει η κτίσης όλη
Εν τω σπηλαίο τίκτεται, εν φάτνη των αλόγων
ο βασιλεύς των ουρανών και ποιητής των όλων .
Ιδού όπου σας είπαμεν με πάσαν προθυμίαν
του Ιησού μας του Χριστού γέννησιν την αγίαν
Δότε κι εμάς τον κόπον μας, οτ’ είναι ορισμός σας
και ο Χριστός μας πάντοτε να είναι βοηθός σας
Αν είστε απ’ τους πλούσιους φλωριά μην τα λυπάστε
αν είστε από τους δεύτερους ξηντάρες και ζολότες
κι αν είστε απ’ τους πάμπτωχους ένα ζευγάρι κότες
Και σας καληνυχτίζομεν, πέστε να κοιμηθείτε
ολίγον ύπνον πάρετε, πάλι να σηκωθείτε!
Στην εκκλησία να τρέξετε με άκραν προθυμίαν
και του θεού ν’ ακούσετε την Θείαν λειτουργία
Χρόνους πολλούς να χαίρεστε, να ειστ’ ευτυχισμένοι
σωματικά και ψυχικά να είστε πλουτισμένοι!



Κάλαντα Θράκης

Χριστός γεννιέται, χαρά στον κόσμο,
χαρά στον κόσμο, στα παλικάρια.

Σαράντα μέρες, σαράντα νύχτες,
η Παναγιά μας κοιλοπονούσε.

Κοιλοπονούσε, παρακαλούσε,
τους αρχαγγέλους, τους ιεράρχες.

-Σεις αρχάγγελοι και ιεράρχες, στη Σμύρνη πηγαίνετε, μαμές να φέρτε.
Αγία Μαρίνα, Αγία Κατερίνα, στη Σμύρνη πάνε, μαμές να φέρουν.

‘Oσο να πάνε κι όσο να έρθουν, η Παναγιά μας ελυτρώθη,
στην κούνια το ΄βάλαν και το κουνούσαν, και το κουνούσαν, το τραγουδούσαν.

Σαν ήλιος λάμπει, σα νιο φεγγάρι, σα νιο φεγγάρι, το παλικάρι,
φέγγει σε τούτον το νοικοκύρη, με τα καλά του, με τα παιδιά του, με την καλή τη νοικοκυρά του…

Κάλαντα Χριστουγέννων από την Κρήτη
Καλήν εσπέραν άρχοντες, αν είναι ορισμός σας
Χριστού τη θεία Γέννηση να πω στ’ αρχοντικό σας.
Χριστός γεννάται σήμερον εν Βηθλεέμ τη πόλη
οι ουρανοί αγάλλονται χαίρετ’ η φύσις όλη.
Εντός σπηλέων τίκτεται, εν φάτνη των αλόγων
ο βασιλεύς των ουρανών και ποιητής των όλων.
Κερά καμαροτράχηλη και φεγγαρομαγούλα
και κρουσταλίδα του γιαλού και πάχνη από τα δέντρα
Aπου τον έχεις τον υιό το μοσχοκανακάρη
λούζεις τον και χτενίζεις τον και στο σχολείο τον πέμπεις.
Κι ο δάσκαλος τον έδειρε μ’ένα χρυσό βεργάρι
και η κυρά δασκάλισσα με το μαργαριτάρι.
Είπαμε δα για την κερά ας πούμε για τη βάγια
άψε βαγίτσα το κερί, άψε και το διπλέρι
και κάτσε και ντουσούντισε ήντα θα μας εφέρεις.
Για απάκι, για λουκάνικο, για χοιρινό κομμάτι
κι από τον πύρο του βουτσιού να πιούμε μια γεμάτη.
Κι από τη μαύρη όρνιθα κανένα αυγουλάκι
κι αν το΄χει κάνει η γαλανή ας είναι ζευγαράκι
κι από το πιθαράκι σου λάδι ένα κουρουπάκι
κι αν είναι κι ακροπλιάτερο βαστούμε και τ’ ασκάκι.
Φέρε πανέρι κάστανα, πανέρι λεπτοκάρυα
και φέρε και γλυκό κρασί να πιουν τα παλληκάρια
Κι αν είναι με το θέλημα άσπρη μου περιστέρα,
Ανοίξετε την πόρτα σας να πούμε «καλησπέρα».

Χριστουγεννιάτικα κάλαντα Κυκλάδων
Για σένα, κόρη όμορφη, ήρθαμε να τα πούμε
και τα καλά Χριστούγεννα για να σου ευχηθούμε.
Σ’ αυτό το σπίτι που ‘ρθαμε καράβια ν’ ασημένια
του χρόνου σαν και σήμερα να ‘ναι μαλαματένια.
Αν έχεις κόρη όμορφη, βάλε την στο τσιμπίδι
και κρέμασέ την αψηλά, να μην την φαν οι ψύλλοι.
Φέρτε μας κρασί να πιούμε και του χρόνου να σας πούμε,
και του χρόνου να σας πούμε φέρτε μας κρασί να πιούμε.



Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα Σμύρνης
Καλήν  εσπέραν άρχοντες

κι αν είναι ορισμός σας

Χριστός γεννάται σήμερον εν Βηθλεέμ τη πόλη

εν τω σπηλαίο τίκτεται, εν φάτνη των αλόγων

Κερά ψηλή, κερά λιγνή, κερά καμαροφρύδα

κερά μ’ όταν στολίζεσαι να πας στην εκκλησία

έχεις και κόρην έμορφη που δεν έχει ιστορία

Μήδε στην πόλη βρίσκεσαι, μήδε στην Καισαρεία

έχεις και γιον στα γράμματα, υγιόν εις το ψαλτήρι

 να τον ‘ξιώσει και ο Θεός, να βάλει πετραχήλι.

Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα Προποντίδος

Χριστούγεννα, πρωτούγεννα, πρώτη γιορτή του χρόνου

βγηκάτε, διέτε, μάθετε, τώρα Χριστός γεννιέται

γιεννιέται κι ανατρέφεται στο μέλι και στο γάλα

το μέλι τρων οι άρχοντες και το κερί στοις άγιοι

και το μελισσοβότανο δος το στα παλικάρια

για να τα φαν, για να τα πιούν, να πούνε και του χρόνου.

Αφέντη μ’ αφεντάκη μου, εφτά φορές αφέντη

αφέντη μου στην αφεντιά σ’ χρυσή κανδήλα φέγγει

αν βάλεις λάδι και κερί φέγγει στην αφεντιά σου

κι από τα παραθύρια σου φέγγει τη γειτονιά σου

κι αν βάλεις και περσότερο φέγγει τον κόσμον όλον

Φέγγει και ταις αρχόντισαις που κλώθουν το χρυσάφι

στον ουρανό το διάζονται, στον κάμπο το τυλίγουν

που κοσκινίζουν τα φλουριά και διρμονίζουν τ’ άσπρα

κι απ’ τ’ αποκοσκινίδια τους κέρνα τα παλικάρια.

Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα Καππαδοκίας
Καλής εσπέραν άρχοντες κι αν είναι ορισμός σας

Χριστός γεννάται σήμερον εν Βηθλεέμ τη πόλει.

Εν τω σπηλαίω τίκτεται, εν φάτνη των αλόγων

 οι ουρανοί αγάλλονται, χαίρει κι η φύσις όλη.

Εκ της Περσίας έρχονται τρεις Μάγοι με τα δώρα

άστρον λαμπρόν τους οδηγεί, χωρίς να λείψει ώρα.

Γονατιστοί τον προσκυνούν και δώρα του χαρίζουν

σμύρνα, χρυσόν και λίβανον, Θεόν τον ευφημίζουν.

Και επληρώθη το ρηθέν, προφήτου Ησαΐου

μετά των άλλων προφητών και του Ιερεμίου.

Φωνή ηκούσθη εν Ραμά, Ραχήλ τα τέκνα κλαίει

παραμυθήν ουκ ήθελεν, ότι αυτά ουκ έχει.

Ιδού όπως σας είπαμεν όλην την υμνωδίαν

του Ιησού μας του Χριστού, γέννησιν την αγίαν.

Χρόνους πολλούς να χαίρεσθε, πάντα ευτυχισμένοι

σωματικώς και ψυχικώς να είσθε πλουτισμένοι!



ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΑ

Κάλαντα Μακεδονίας

Ήρθε πάλι νέο έτος ή στην πρώτη του μηνός
Ήρθα να σας χαιρετήσω δούλος σας ο ταπεινός.
Ο Βασίλειος ο Μέγας ιεράρχης θαυμαστός

Εις την οικογένεια σας να’μαι πάντα ο βοηθός.
Τα παιδιά εις το σχολείο να πηγαίνουνε συχνά
Να μαθαίνουνε το βίο της πατρίδας τα ιερά.
Και για τους ξενιτεμένους έχω να σας πω πολλά
Σας αφήνω καληνύχτα και του χρόνου με υγειά .

Κάλαντα από την Ικαρία
Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά , ψηλή μου δεντρολιβανιά

κι αρχή καλός μας χρόνος , εκκλησιά με τ΄ άγιος θρόνος.

Άγιος Βασίλης έρχεται από τον κάβο* Πάπα,

βαστάει και στην πλάτη του μια μαλλιαρή θυλάκα,

να βάλει μέσα τα ψωμιά , τις τηγανίτες , τα λεφτά.

-Εσένα , αφέντη , πρέπει σου καρέκλα καρυδένια ,

για ν΄ακουμπάς τη μέση σου τη μαργαριταρένια.

-Και πάλι ξαναπρέπει σου , βάλε στραβά το φέσι σου

και δίπλα το βρακί σου για να σκάσουν οι εχθροί σου.

-Πολλά ΄παμε τ΄αφέντη μας ας πούμε της κυράς μας.

 -Κυρά ψηλή , κυρά λιγνή , κυρά ταπανοφρύδα

που έχεις τον ήλιο πρόσωπο και το φεγγάρι στήθος,

και του κοράκου τα φτερά τά ΄χεις ταπανοφρύδια

που όταν λουστείς και χτενιστείς και πας στην εκκλησιά σου

η στράτα ρόδα γέμισε απ΄την περπατησιά σου.

-Πολλά ΄παμε και της κυράς , ας πούμε και της κόρης.

-Έχεις και κόρην όμορφη ,που δεν έχει ιστορία,

ούτε στην Πόλη βρίσκεται , ούτε στη Βενετία.

-Έχεις και κόρη όμορφη , βάλ΄τηνε στο ζεμπίλι

και κρέμασέ τηνε ψηλά , να μη τη φάν΄ οι ψύλλοι.

-Πολλά ΄παμε , πολλά ΄παμε , μα δε μας εκεράσατε,

κι αν ακόμα θε να πούμε, βάλτε μας κρασί να πιούμε.

 -Εφάγαμε τον πετεινό , να φάμε και την κότα

και δώστε μας το φλουράκι μας, να πάμε σ΄άλλη πόρτα!

Κάλαντα των Φώτων Κάσου
Δεν είναι τούτη η γιορτή ωσάν την περασμένη,

μόνον η μέρα η φρικτή η δοξολογημένη,

που οι παπάδες περπατούν με το σταυρό στο χέρι,

και μπαίνουν μες τα σπήλαια και λεν τον Ιορδάνη.

Βοήθεια να έχετε τον Μέγαν Ιωάννη.

Κάτου στα Γεροσόλυμα και στου Χριστού τον τάφον,

εκεί δένδρον δεν ύπηρχε, δένδρον εξεφυτρώθη,

στη μέση κάθετ’ ο Χριστός, στην άκρα η Παναγία,

και τα περικλωνάρια του Αγγέλοι κι Αρχαγγέλοι.